Duurzaamheidsverslag uitgelegd
CSRD-ketenvragen beantwoorden met de VSME-standaard, zonder losse spreadsheets.
Ook als je bedrijf zelf niet rechtstreeks CSRD-plichtig is, vragen grote opdrachtgevers, aanbestedende diensten en banken steeds vaker om je CO₂-uitstoot. Met de Europese VSME-standaard geef je één gestandaardiseerd antwoord.
Wat betekenen CSRD en VSME voor het mkb?
Onder de Europese richtlijn CSRD moeten grote ondernemingen rapporteren over de uitstoot in hun waardeketen (Scope 3). Om die cijfers te onderbouwen sturen ze vragenlijsten naar hun mkb-leveranciers, elk in een eigen portaal of Excel-formaat.
Daarom heeft EFRAG de VSME-standaard opgesteld (Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs): een compacte Europese standaard waarmee niet-beursgenoteerde mkb-bedrijven hun kerncijfers één keer opstellen en met meerdere klanten delen.
Het leeuwendeel van de gevraagde gegevens zit al in je bestaande bedrijfsvoering: energienota's van panden, brandstof of laadpassen van voertuigen, personeelscijfers en de ingekochte goederen en diensten uit je inkoopadministratie.
Vijf bouwstenen van een betrouwbaar VSME-dossier
Een bruikbare rapportage onderscheidt gemeten verbruik duidelijk van schattingen op basis van uitgaven.
1
Scope 1 en 2 uit daadwerkelijk energie- en brandstofverbruik
Directe uitstoot van eigen voertuigen en verwarming (Scope 1) en ingekochte elektriciteit of warmte (Scope 2) haal je uit energienota's, meterstanden en tank- of laadgegevens.
Zo werkt het in Fiatto
Fiatto berekent Scope 1, 2 en 3 uit de inkoop, energienota's en vloot die al in Fiatto staan, toont het aandeel primaire data en deelt het VSME-rapport pas nadat de periode is afgesloten. Meer hierover →
2
Scope 3 uit je gecategoriseerde inkoopstroom
Voor ingekochte goederen, transport en diensten koppel je uitgaven per categorie aan erkende emissiefactoren, en vervang je die stap voor stap door eigen cijfers van je grootste leveranciers.
Zo werkt het in Fiatto
Met een zoeken-eerst bestelscherm, contractprijzen als bron en goedkeuring vóór de bestelling maakt Fiatto de afgesproken route sneller dan zelf los bestellen, en toont het uitgaveninzicht de resterende tail-spend. Meer hierover →
3
Zicht op het aandeel primaire data
Een afnemer of revisor wil weten welk deel van je uitstoot echt gemeten is en welk deel op branchegemiddelden rust. Door die verhouding bij te houden zie je waar navraag bij leveranciers het meeste oplevert.
Zo werkt het in Fiatto
In Fiatto gaat een aanvraag naar wie mag beslissen, met het resterende budget ernaast, en wordt het budget getoetst vóór het akkoord. Meer hierover →
4
Hetzelfde spoor van factuur tot rapportcijfer
Een duurzaamheidscijfer is pas verdedigbaar als je kunt laten zien op welke facturen, bestellingen en emissiefactoren het gebaseerd is, zonder handmatige knip-en-plakstappen.
Zo werkt het in Fiatto
In Fiatto staat elke goedkeuring, wijziging en beoordeling in een onveranderlijke audittrail, met besluit, verantwoordelijke en documenten vanaf de aanvraag. Meer hierover →
5
Bevroren periodecijfers vóór je ze naar buiten deelt
Deel geen levend werkblad dat volgende week verandert door een nagekomen boeking, maar sluit het rapportagejaar eerst af met een vaste momentopname.
Zo werkt het in Fiatto
Boven de drempel die jij instelt tekenen twee mensen, en met vier ogen op bankgegevens gaat een nieuw rekeningnummer van een leverancier pas in na akkoord van een tweede beheerder. Meer hierover →
Voor elke klant een losse Excel invullen tegenover één VSME-basis
Wie per klantvraag opnieuw begint, rekent elk kwartaal dezelfde energienota's en inkoopregels op een andere manier door.
| Onderwerp | Losse vragenlijsten per klant | Vaste VSME-rapportage vanuit inkoop |
|---|---|---|
| Bron van de cijfers | Jaarlijks exports verzamelen uit losse mappen. | Volgt doorlopend uit goedgekeurde inkoop en energienota's. |
| Datakwaliteit | Schattingen en metingen lopen onzichtbaar door elkaar. | Duidelijk onderscheid tussen gemeten data en uitgavenfactoren. |
| Herleidbaarheid | Formules in spreadsheets zijn na een jaar lastig na te rekenen. | Elk cijfer verwijst naar onderliggende documenten en factoren. |
| Delen met klanten | Telkens een ander portaal of Excel-sjabloon overtypen. | Eén afgesloten VSME-overzicht delen met al je opdrachtgevers. |
Een VSME-basis opbouwen voor ketenvragen in vijf stappen
- 1Verzamel de jaarnota's voor elektriciteit, gas of stadsverwarming en de brandstof- of laadoverzichten van het wagenpark.
- 2Zorg dat inkoopuitgaven op duidelijke categorieën en kostenplaatsen binnenkomen in plaats van op één vergaarrekening.
- 3Vraag bij je vijf tot tien grootste leveranciers na of zij al productspecifieke of eigen CO₂-kentallen hebben.
- 4Leg vast welke emissiefactorbron je hanteert en welk deel van de voetafdruk op primaire metingen rust.
- 5Sluit het verslagjaar formeel af voordat je dezelfde cijfers aan klanten, aanbestedingen of de bank verstrekt.
Probeer het zelf
Keur een factuur goed, zonder account.
Goede ketendata begint bij een gecontroleerde inkoopstroom: kies hieronder een factuurscenario en zie hoe Fiatto aanvraag, ontvangst en factuur toetst.
Bekijk de hele keten in de demoFactuur #0419
Datavlak IT B.V.- Bestelling
- 12 × € 1.249,00
- Ontvangst
- 12 ontvangen
- Factuur
- 12 × € 1.249,00
Voorbeeld · fictieve gegevens
Veelgestelde vragen
Is de VSME-standaard wettelijk verplicht voor mkb-bedrijven?
Nee, VSME is een vrijwillige Europese standaard voor niet-beursgenoteerde mkb-ondernemingen. Hij is bedoeld als praktisch plafond en vast formaat om gegevensvragen van CSRD-plichtige klanten en banken eenduidig te beantwoorden.
Moet ik meteen van al mijn leveranciers exacte CO₂-cijfers opvragen?
Nee. In de praktijk begin je voor Scope 3 met uitgaven per inkoopcategorie gekoppeld aan standaard emissiefactoren, en vraag je primaire cijfers eerst uit bij de leveranciers met de grootste impact.
Wat is het verschil tussen Scope 1, Scope 2 en Scope 3?
Scope 1 is directe uitstoot van eigen brandstofverbruik (zoals bedrijfswagens en cv-ketels). Scope 2 is de uitstoot van ingekochte stroom en warmte. Scope 3 omvat de overige uitstoot in de keten, waaronder ingekochte goederen, transport en diensten.
Kan ik een VSME-rapport delen zonder mijn leveranciersfacturen prijs te geven?
Ja. Opdrachtgevers hebben de geaggregeerde uitstoot en toelichting per onderwerp nodig, niet je individuele inkoopprijzen; in Fiatto deel je alleen het afgesloten VSME-rapport.
Duurzaamheidscijfers direct uit je bestaande inkoop halen?
Bekijk de ESG-module in Fiatto of plan een kort gesprek over jullie ketenvragen.