Naar de inhoud

Fraude voorkomen

Factuurfraude voorkomen, voordat het geld weg is.

Factuurfraude lukt als één mail, één persoon of één haastige betaling genoeg is. Leg je bestellen, controleren en betalen digitaal vast en verdeel je het over meerdere mensen, dan wordt het voor een fraudeur een stuk moeilijker.

Wat is factuurfraude?

Bij factuurfraude betaalt een bedrijf een factuur die niet klopt: voor iets dat nooit is besteld of geleverd, naar het rekeningnummer van een oplichter, of twee keer. De fraudeur kan van buiten komen, maar ook een eigen medewerker zijn.

De meeste gevallen hebben dezelfde oorzaak. De betaling hangt af van één document of één persoon, en niemand vergelijkt de factuur met wat is afgesproken. Onder tijdsdruk gaat het dan mis: de factuur ziet er echt uit, de mail lijkt van de directeur te komen, de herinnering klinkt dringend.

Opletten alleen is daarom niet genoeg. Je hebt vaste controles nodig die altijd lopen, ook als het druk is. Hieronder staan de vijf vormen die je het vaakst tegenkomt, met per vorm de controle die haar tegenhoudt.

Vijf vormen van factuurfraude

Per vorm lees je hoe ze werkt, welke controle helpt en hoe Fiatto die uitvoert.

  1. 1

    De spookfactuur

    Je krijgt een factuur voor iets dat nooit is besteld of geleverd: een vermelding in een bedrijvengids, een domeinnaam, een onderhoudsbeurt. Het bedrag is laag genoeg om niet op te vallen. De controle die helpt: betaal alleen facturen die bij een goedgekeurde bestelling horen en waarvan de levering is ontvangen.

    Zo werkt het in Fiatto

    Fiatto matcht elke factuur op bestelling én ontvangst; klopt hij, dan gaat hij door, en wijkt hij af, dan ziet finance alleen die uitzondering, met de reden erbij. Meer hierover →

  2. 2

    Het gewijzigde rekeningnummer

    Een mail meldt dat je leverancier van bank is gewisseld, vaak met een factuur erbij die er precies zo uitziet als altijd. Alleen het rekeningnummer is anders. Betaal je, dan is het geld weg en wil de echte leverancier nog steeds betaald worden. De controle die helpt: wijzig een rekeningnummer nooit op basis van een mail alleen. Bel de leverancier op een nummer dat je al had en laat een tweede persoon de wijziging goedkeuren.

    Zo werkt het in Fiatto

    Boven de drempel die jij instelt tekenen twee mensen, en met vier ogen op bankgegevens gaat een nieuw rekeningnummer van een leverancier pas in na akkoord van een tweede beheerder. Meer hierover →

  3. 3

    CEO-fraude en de spoedbetaling

    Iemand doet zich voor als de directeur of een andere leidinggevende en vraagt om een dringende betaling, liefst vertrouwelijk en buiten het gewone proces om. De druk is het middel: wie haast heeft, controleert minder. De controle die helpt: geen betaling buiten het proces, voor niemand. Elke betaling begint bij een goedgekeurde factuur en wordt vrijgegeven door een ander dan wie haar klaarzette.

    Zo werkt het in Fiatto

    Betalingen lopen via een betaalbatch. Standaard geeft een ander dan de indiener die vrij, en je stelt zelf in hoeveel goedkeurders een batch boven een bepaald bedrag nodig heeft. Meer hierover →

  4. 4

    De dubbele factuur

    Dezelfde factuur komt twee keer binnen: als herinnering, via een ander kanaal of met een factuurnummer dat net anders is. Soms is dat een vergissing, soms opzet. Zonder controle betaal je twee keer, en dat merk je pas als het geld al weg is. De controle die helpt: vergelijk elke nieuwe factuur met wat er al van die leverancier binnen is.

    Zo werkt het in Fiatto

    Komt dezelfde factuur nog eens binnen, via mail, Peppol of upload, dan houdt Fiatto hem tegen voordat hij in de betaalrun komt. Meer hierover →

  5. 5

    Fraude van binnenuit

    Een medewerker maakt een leverancier aan die niet bestaat, keurt zijn eigen aanvraag goed, of past een rekeningnummer aan en zet daarna zelf de betaling klaar. Dat kan alleen als één persoon te veel stappen in handen heeft. De controle die helpt: functiescheiding. Wie aanvraagt, keurt niet goed, en wie leveranciers beheert, geeft geen betalingen vrij.

    Zo werkt het in Fiatto

    Fiatto laat zien welke combinaties van rechten in de inkoopketen riskant zijn en bij wie ze samenvallen; elk conflict komt als kaart in het actiecentrum, zodat je het oplost of bewust accepteert. Meer hierover →

Waar het misgaat, en wat een vaste controle verandert

Fraude zoekt het moment waarop niemand meekijkt. Deze vijf momenten zijn het kwetsbaarst.

MomentZonder vaste controleMet een vaste controle
Er komt een factuur binnenIemand kijkt of hij er echt uitziet.Hij wordt vergeleken met de bestelling en de ontvangst.
Een leverancier meldt een nieuw rekeningnummerDe administratie past het aan.Een tweede persoon keurt de wijziging goed.
Er komt een spoedverzoek van de directieWie het krijgt, betaalt.De betaling loopt door hetzelfde proces als elke andere.
De betaalrun wordt klaargezetEén persoon zet klaar en geeft vrij.Een ander geeft de batch vrij.
De accountant vraagt wie akkoord gafZoeken in mail en mappen.Het staat in de audittrail, met naam en tijdstip.

Checklist: tien maatregelen tegen factuurfraude

  1. 1Betaal alleen facturen die bij een goedgekeurde bestelling horen.
  2. 2Registreer wat is ontvangen en vergelijk de factuur daarmee.
  3. 3Wijzig een rekeningnummer nooit op basis van een mail. Bel de leverancier op een nummer dat je al had.
  4. 4Laat elke wijziging van bankgegevens door een tweede persoon goedkeuren.
  5. 5Controleer een nieuwe leverancier voordat je de eerste factuur betaalt.
  6. 6Laat de betaalrun vrijgeven door een ander dan wie hem klaarzette.
  7. 7Spreek af dat spoed geen reden is om een controle over te slaan, ook niet als de directeur het vraagt.
  8. 8Controleer elke factuur op dubbele invoer voordat hij in de betaalrun komt.
  9. 9Verdeel aanvragen, goedkeuren, leveranciersbeheer en betalen over verschillende mensen.
  10. 10Leg elk besluit vast op naam, zodat je achteraf kunt zien wat er is gebeurd.

Download de checklist als pdf

Probeer het zelf

Keur een factuur goed, zonder account.

Een voorbeeldaankoop: twaalf laptops bij Datavlak IT. Op deze factuur staat een ander rekeningnummer dan bij de leverancier bekend is. Laat Fiatto controleren en beslis zelf, of kies een andere factuur.

Kies een factuur
Bekijk de hele keten in de demo

Factuur #0422

Datavlak IT B.V.
Bestelling
12 × € 1.249,00
Ontvangst
12 ontvangen
Factuur
12 × € 1.249,00

Voorbeeld · fictieve gegevens

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen factuurfraude en een spookfactuur?

Factuurfraude is de verzamelnaam voor fraude met facturen. Een spookfactuur is één vorm daarvan: een factuur voor iets dat nooit is besteld of geleverd. Andere vormen zijn een vervalst rekeningnummer, een dubbele factuur en CEO-fraude.

Hoe herken je een valse factuur?

Let op een nieuw of gewijzigd rekeningnummer, een ontbrekend bestelnummer, een afzender waarvan het mailadres net afwijkt en druk om snel te betalen. Een goede vervalsing herken je alleen niet op het oog. De vergelijking met de bestelling en de ontvangst is daarom betrouwbaarder.

Wat doe ik als ik een valse factuur heb betaald?

Bel direct je bank: soms kan een betaling nog worden tegengehouden of teruggehaald. Doe daarna aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. Kijk ook of het rekeningnummer in je administratie is aangepast, zodat de volgende betaling niet dezelfde kant op gaat.

Helpt software tegen factuurfraude?

Software voert de controles elke keer uit, ook als het druk is of iemand met vakantie is. Zij vergelijkt de factuur met de bestelling, houdt een dubbele factuur tegen en laat een gewijzigd rekeningnummer door een tweede persoon goedkeuren. Het telefoontje naar de leverancier bij een nieuw rekeningnummer blijft mensenwerk.

Zien welke controles bij jullie ontbreken?

Probeer Fiatto met je eigen leveranciers, of loop het samen met ons door.